web analytics

Preek 11 November 2018 Rus – die kultuur om ons

11
Nov

11 November 2018
Rus – Die kultuur om ons
Ds. Karin Steyn

Novemberitis: Symptoms include being absent-minded and forgetful, irritability, emotional, disinvested from things that used to feel valuable to you, nodding of at your desk even after a full night of restful sleep.
-Institute for creative conversation

Ek wonder of daar van julle is wat vanmore met die simptome kan identifiseer?

Soms voel dit regtig net of tyd vlieg.
Nov 2018 laat my nogal so voel… Waarheen is die jaar?
Die winkels hang vol kersversierings!

En vir so paar weke in die gemeente staan ons stil by die tema: Rus.

Watter tipe rustyd sien jy na uit?
Familietyd, slaap, lees, avontuur…

Dink vir ‘n oomblik terug aan laasjaar.
Waarmee was jy laasjaar die tyd besig?

Op watter ouderdom en op watter punt gaan jy die goed begin doen wat jy baie graag wil doen?

Kom ek stel my vraag anders: op watter punt gaan dit vir jou voel of jy regtig in ‘n goeie lewensritme is…

Hierdie skyfie het my nogal laat dink….
“My goal is to build a life I don’t need a vacation from.”

Vroeë kerkvaders het Sabbat so verstaan: Leef uit rus uit – nie leef na rus toe nie.

Daar is n sielkundige wat navorsing gedoen het oor hoe ons rus/vakansie hou. Hy het 5 style geïdentifiseer.

Die ouens wat net hulle kantoor skuif – see of wildtuin toe.
Die ouens wat op vakansie besluit hulle moet gewig verloor en dan ewe skielik begin oefen.
Die mense wat tot in die fynste detail ‘n vakansie beplan, sodat julle net nie ‘n plekkie of ervaring misloop nie.
Die mense wat totaal wegraak. Hulle sit eers weer hulle fone aan as hulle terug is van vakansie af. So ontsnap hulle totaal en al.
Die groep wat van die oomblik wat hulle in die kar sit, konflik het. Hulle is net só bly as hulle terug is van vakansie af!

Ek dink elkeen van ons kan ons in een van die groepe sien… Vra dalk eerder jou man/vrou in watter groep jy pas!

Die sielkundige het drie waardevolle goed geleer uit sy studie uit:

Almal voel vakansie is belangrik – net om te kan rus.
Maar ons verskil van mekaar oor wat rus is. Wat vir die een rus beteken, is vir ‘n ander een uitputtend.
Meeste mense is “cheaters” want ons doen bitter min van dit wat regtig vir ons RUS bring.

Toe ek die studie lees, kon ek nie help om ooreenkomste met die Sabbat raak te sien nie.

Ons almal moet uit rus uit leef.
Daardie sabbatsrus lyk vir elkeen anders.
Baie min van ons beoefen die rus en kom by God uit.

Kom ons reis saam deur die Bybel om te sien hoe hulle Sabbat verstaan het – maar meer as dit – hoe die gedagte aan ‘n sabbat ontwikkel het.

Meeste van ons hoor “sabbat” en dink: mag nie Sondag werk nie.
Baie het herinneringe uit hulle kinderdae van hierdie Sondae: ‘n rok vir kerk, niks speel nie, mag nie kos maak nie, geen winkel wat oop is nie, mag nie naaldwerk doen nie, ensovoorts.

Toe ek ‘n kind was, het die dominee ook gepreek oor sabbat en dat daar dan nie gewerk mag word nie. Ek het dan altyd gewonder of die reël nie vir dominee’s tel nie??

Hoe het ‘n Sondag gelyk toe jy ‘n kind was?

Die reis van sabbat begin in Genesis. Jy sien ‘n spesifieke ritme.

Genesis 1:3-5
3 Toe het God gesê: “Laat daar lig wees!” En daar was lig. 4 God het gesien die lig is goed, en Hy het die lig en die donker van mekaar geskei. 5 God het die lig toe “dag” genoem, en die donker het Hy “nag” genoem. Dit het aand geword en dit het môre geword. Dit was die eerste dag.

God stel die Sabbat in om te rus.

Dan sien ons weer die sabbatsgedagte raak in die 10 gebooie.

Eksodus 20:8-11
8 “Sorg dat jy die sabbatdag heilig hou. 9 Ses dae moet jy werk en alles doen wat jy moet, 10 maar die sewende dag is die sabbat van die Here jou God. Dan mag jy geen werk doen nie, nie jy of jou seun of jou dogter of die man of vrou wat vir jou werk, of enige dier van jou of die vreemdeling by jou nie. 11 Die Here het in ses dae die hemel en alles daarin gemaak, die aarde en alles daarop, die see en alles daarin. Op die sewende dag het Hy gerus, en daarom het die Here dit as gereelde rusdag geheilig.

In Levitikus kom daar ‘n nuwe verstaan van die sabbat:
Levitikus 23:3
3 “Ses dae moet julle werk, maar die sewende dag is ’n rusdag, ’n sabbat waarop julle ’n gewyde byeenkoms moet hou. Dan mag julle geen werk doen nie. Julle moet die sabbat aan die Here wy, waar julle ook al woon.

=Gewyde byeenkoms

Regdeur die Ou Testament sien ons dat die sabbat verstaan word as heilig en ‘n byeenkoms.

Maar die Nuwe Testament lyk anders.

Daar verander die perspektief.

Dis wat Jesus die meeste van die tyd gedoen het: Hy laat hulle met nuwe oë kyk.

Hy gaan eintlik teen die sabbatswette in: Hy genees mense, eet en doen wonders op die sabbat.

= Trouens, dit is die hoofargument hoekom die Jode Jesus wil doodmaak.

Johannes 5:18
18 Hieroor het die Jode nog des te meer probeer om Jesus dood te maak: Hy het nie net die sabbatdag ontheilig nie, maar God ook sy eie Vader genoem en Hom so met God gelyk gestel.

In Markus lees ons Jesus se verstaan van die sabbat raak.
Markus 2: 24-27
24 Die Fariseërs sê toe vir Hom: “Kyk daar! Waarom doen hulle iets wat nie op die sabbatdag gedoen mag word nie?” 25 Hy sê vir hulle: “Het julle nog nooit gelees wat Dawid gedoen het toe hy en sy manne nie kos gehad het nie en honger gekry het? 26 Hy het in die tyd van die hoëpriester Abjatar in die huis van God ingegaan en van die offerbrood geëet, wat niemand anders as die priesters mag geëet het nie, en ook vir sy manne daarvan gegee.” 27 Jesus het verder vir hulle gesê: “Die sabbatdag is vir die mens gemaak en nie die mens vir die sabbatdag nie.

= Joodse mense het dit kom verander, 6 dae vir die mens, 1 dag vir God.

Die vroeë kerk sien die sabbat anders as ons – Sondag is die dag wat Jesus opgestaan het – maar dis definitief nie ‘n rusdag nie.

Meeste mense van die vroeë kerk was slawe en moes Sondae oes.

Hulle het ‘n groot fees saam met ‘n diens gehou; daar was baie kos en voorbereiding.

Dis hoekom hulle bekend was as die gasvrye mense – mense van die weg.

Hulle het dit verstaan waaraan ons vandag weer herinner word.

Ons het hier te doen met 2 verskillende sake:
1) Die mens het RUS nodig
En daarvoor gee God die sabbat.

2) Die begeerte aan ‘n dag om Hom te dien. In Handelinge 20 word daar van die eerste erediens gepraat.
Handelinge 20
7 Ons het die Sondag bymekaargekom vir die gemeenskaplike maaltyd. Paulus het die gelowiges toegespreek, en aangesien hy die volgende dag sou vertrek, het hy tot middernag aangehou.