web analytics

Pinkster – 27 Mei 2020 – Dr. Zander vd Westhuizen

27
Mei

WIE DINK JY IS JY?

  • Die vraag kan negatief of positief
  • Wie dink jy is jy – hoe kan jy so vermetel wees om te dink alles net oor jou gaan?
  • Wie dink jy is jy – het jy ontdek dat jy ‘n nuwe identiteit het.

En in albei hierdie twee betekenisse lê die mensdom se grootste probleem

  • Selfsug, “ek is belangriker” – die wortel van alle sonde
  • Identiteitskrisis – wie is ek nou eintlik?

Paulus en die Gees

  • In Pauliniese teologie is die grootste verstaan vir hom van wat die Gees doen… is om jou ‘n nuwe identiteit te gee…
  • Om ou nuut te maak….
  • Vanuit die ou sondige natuur na die natuur van die Gees….
  • En dit is ten diepste die grootste kopskuif op te maak – wie is ek in die eerste plek?
  • En daarmee saam om nederig te bly en liefde te leef.

Ons gaan vanaand hieroor gesels.

DIE MOEILIKSTE BEKERING – ‘n NUWE IDENTITEIT

Dit is een ding om “tot bekering” te kom en te sê jy is ‘n volger van Jesus – dit is helemaal iets anders om te aanvaar dat jou nuwe identiteit in die eerste plek nie meer Jood of Griek is nie…. maar ‘n Christen

  • En hierdie bekering was die moeilikste bekering vir die kerk in Handelinge…
  • En kom ek sê vir jou – dit is vandag nog een van die moeilikste bekerings in die kerk….
  • In ons koppe: Ons is eers Afrikaans, eers wit, eers Afrikaner, eerste ‘n Zulu, eerste ‘n ANC-lid, eerste ‘n Afrikaan, eerste Engels, eerste Bruin….. en dan iewers ‘n volger van Jesus….
  • Ons wil onsself onsself so definieer.
  • Maar ons is nie. Ons is ten eerste volgers van Christus.
  • En as jy dit sê – moet jy van seker dinge afstand doen en moet jy seker dinge aanleer.
  • En jy moet van jou ander identiteite (veral kultureel) aflê ter wille van Christus…. en dit is ‘n moeilike bekering.
  • En dit was in die vroeë kerk ook so.

DIE SPANNING IN HANDELINGE

Ons sien in Handelinge hierdie spanning deur die hele boek.

Jode

  • Daar was Jode wat Jesus begin volg het…
  • Hulle het nog sekere Joodse tradisies.. hulle was baie gesteld daarop….
  • Hulle het die tempel besoek.
  • Hulle het steeds sekere feeste gehou
  • Hulle het steeds die wet onderhou
  • Hulle het steeds die besnydenis toegepas
  • Ons sien byvoorbeeld hoe Paulus self later homself 7 dae aan die reinigingswette onderwerp as hy na Jerusalem toe terugkeer – sodat die Jode net kan bedaar.

Romeine / Grieke

  • Dan is daar die Grieke en die Romeine.
  • Die Grieke het aan ‘n meerderheid van gode.. hulle hele kultuur was vol van dit… ons sien dit as Paulus in hoofstuk 17 met die filosowe in die Areopagus redeneer.
  • Nou moet hulle skielik monoteïsme (net een God) aanhang…
  • Die term wat in Handelinge dikwels vir Jesus gebruik word, is die woord wat in Afrikaans vertaal word vir “Here”.
  • Maar die term is “kurios” in Grieks.
  • Dieselfde aanspreekvorm is vir Ceaser / Keiser in Rome gebruik.
  • Dit is onder andere baie keer die Romeine se ongelukkigheid met Paulus… want hulle het gedink Paulus is teen die keiser omrede hy nou Jesus as die ware “kurios” vir almal verondig.
  • Die heidene het verskillende tale gepraat en was wyer verspreid in kultuur.
  • Hulle het ook allerhande kosse geëet wat die Jode as onrein beskou het.

Konflik in die kerk

  • Gereeld sien ons hierdie konflik met die Romeine uitspeel in Paulus se sendingreise
  • Ons sien dit aan die Jode se kant in die konflik tussen die “Twee tempels”.
  • En uiteindelik sien ons dit in die kerke self.
  • Dan in hoofstuk 15 lees ons van die eerste groot sinode vergadering….

Hand 15: Sinode

  • Hierdie groepe het baklei oor die Joodse wette se toepassing op bekeerdes uit die Grieke of Romeinse geledere…
  • Van die Joodse Christene het gevoel hulle moet besny word en al die reinheidswette van die Ou Testament nog nakom.
  • Paulus en Barnabas het hulle hierteen verset…. en soos met ‘n sinode was daar die eerste groot fight in die kerk.
  • Omkeer – en ‘n nuwe besluit word geneem
  • Uiteindelik het die vergadering besluit die nuwe bekeerdes hoef nie besny te word nie.
  • Hulle moet net sekere basiese wette oor offervleis en bloed toe pas

So wat het veroorsaak dat die Christene anders begin dink het?

Wat het voor Handelinge 15 gebeur dat Paulus en Barnabas nou hulle denke verander het?

TEN MINSTE TWEE STORIES OOR HOEKOM HET HULLE DENKE GESKUIF

  1. KORNELIUS

Die grooste draaipunt in die denke oor identiteit in Handelinge het met die storie van Kornelius te doen. (hoofstuk 10)

  • Kornelius het ‘n Romeinse kaptein in die weermag
  • Hy was godsdienstig en goed gesind teenoor die Jode
  • Hy kry ‘n droom waarin ‘n engel vir hom sê om vir Petrus te gaan haal en na hom toe te bring.

So dit was problematies…. want Petrus kon nie in die onrein huis ingaan van ‘n heiden nie…..

Dan raak Petrus in “geesvervoering”

  • Die Here wys vir hom ‘n doek met vier punte, en al die diere (rein en onrein) daarop wat hy nie mag eet nie.
  • Dan sê die Here hy verklaar dit rein.

Dan kom die verteenwoordigers van Kornelius daaraan

  • Toe verstaan Petrus wat die Here vir hom probeer sê het
  • Hy moet na die man toe gaan al is hy ‘n Jood wat nie met iemand van ‘n ander volk mag omgaan nie.
  • Toe preek Petrus vir hulle.

Hand 10: 34 – 36

34 Toe het Petrus aan die woord gekom en gesê: “Waarlik, ek begryp nou eers dat God nie onderskeid maak nie, 35 maar in enige volk die mense aanneem wat Hom vereer en doen wat reg is. 36 Julle weet dat God aan Israel sy woord gestuur het, naamlik die evangelie van vrede wat Jesus Christus gebring het. Hierdie Jesus is Here van almal.

Dan kom hulle die Heilige Gees op almal.

  • Toe aanvaar hulle vir Jesus en word gedoop
  • Waar dit voorheen eintlik in ‘n Jood se kop onmoontlik was om te dink die Gees van God kan in ‘n heiden woon…. hier gebeur dit nou.
  • Petrus kan nie meer anders nie – God is TEENWOORDIG in almal.
  • God sluit ALMAL in
  1. HANDELINGE 11 – ANTIOGIË

Ons sien die mooi storie in Handelinge van die kerk in Antiogië

  • As gevolg van Stefanus se dood – het gelowiges gevlug…. en so het van hulle in Antiogië aangekom en die evangelie verkondig.
  • Maar hier was nie net Jode nie – hier was mense uit Siprus, Sirene, Grieksprekendes – alle rasse
  • En soos wat hierdie mense tot bekering kom het hulle ‘n gemeente begin
  • Die gemeente in Antiogië was die eerste ware multi-etniese kerk
  • Die eerste groot gemeente waar Jode, nie-Jode en verskillende etniese groepe saam in ‘n gemeente was….
  • En wat het gebeur…
  • Dit is presies waar die beweging van Jesus-volgers die eerste keer “Christene” genoem is….Handelinge 11:20
  • Die heel eerste keer waar jy in Handelinge lees dat daar ‘n nuwe naam gegee word….
  • Juis in die kerk waar die verskillende groepe saam moes kom.

 

Daar sê hulle die eerste keer: ons is Christene

En skielik verander die Gees die wêreld nog ‘n keer

  • Jesus het oor en oor gesê die evangelie is vir almal
  • Deur die Ou Testament wat dit nie ‘n vreemde idee nie…. want daar was baie nie-Jode in Jesus se geslagslyn….maar hulle het van buite af ingekom.
  • Maar hier, toe die Heilige Gees op die heidene kom… toe eers sink dit in….
  • Toe kan daar nie meer gestry word nie:
  • Ons is nie meer Jode nie.
  • Ons is nie meer Romeine nie
  • Ons is nou in die eerste plek CHRISTENE

Dit is hoekom Petrus en Paulus later die evangelie aan ander begin verkondig…

Dit is hoekom hulle die vergadering in Jerusalem anders hanteer.

Want skielik is die hele idee oor wie is die “ons” anders.

 

DIE NUWE “ONS” IS MOEILIK

Die kerk se grootste uitdagings deur die NT is om te verstaan hoe om diversiteit te hanteer.

  • Tale, rasse, Jood / nie-Jood…. selfs verskillende lande en agtergronde
  • Dit was ‘n gesukkel…
  • Dit was spanningsvol en moeilik.
  • Want die “ons” en die “hulle” wou nie saamwerk nie.

Oor tyd het dit ook nie makliker geraak nie.

  • Meer as ooit hoor ek stemme in die kerk wat praat van die “ons” en die “hulle”
  • Christene wat hulself ten eerste identifiseer as wit en Afrikaans.
  • Christene wat hulself ten eerste identifiseer as swart en Sotho.
  • Ek hoor dit in baie gesprekke, dat ons wil “laer” trek.
  • Ons help net ons eie mense…. “en hierdie eie mense” is nie eers Christene nie…. Dit is wit mense of swart mense….
  • Hang af wie praat.

Hoe het die kerk gegroei?

  • Wanneer die sosioloë terugkyk na hoekom het die kerk so gegroei in die tyd van Handelinge….
  • Die vervolging van Christene…. het hulle gedryf….
  • En later soos die kerk nog verder gegroei het…
  • Maar die grootste rede is dat die volgers van Jesus bekend geword het dat hulle mense in pandemiesversorg het… en vir hulle kos gegee het…. en vir hulle omgegee het…
  • En wie was hierdie mense?
  • Net hulle eie Jode?
  • Net hullle eie kerke?
  • NEE – ALMAL……
  • As al die mense Jerusalem verlaat…. dan bly die Christene agter….. en versorg al die siekes..

Vir my is dit eintlik so ironies op die oomblik, in ‘n tyd van ‘n pandemie…. is dit Christen-mense wat net vir “sekere mense” wil help….

Terwyl dit nou ons grootste geleentheid is om juis ANDERS as die wêreld op te tree…. wat laer trek.

 

DIE MENS IN DIE MIDDEL

Wie dink jy is nie?

Maar dit is nie net nou, en in die kerk ‘n probleem nie.

Dit is nog altyd in die geskiedenis van die mensdom so.

  • Rassisme, een volk of een land wat dink ons is beter of meer belangrik as ‘n ander volk of land….. is nog altyd daar.
  • Dit was so in die tyd van die Nuwe Testament
  • Dit was so deur die Middeleeue
  • Dit was ‘n groot oorsaak in die wêreldoorloë
  • Dit was so met die Nazi’s
  • Dit was so in Asië…. in Amerika…. in SA…..

En waar kom dit vandaan?

Dit is ons eeu-oue worsteling met identiteit.

Wie dink jy is jy?

Dit is nou die tyd – Die mensdom het ‘n bekering van onsself nodig.

  • Die mens het haarself te veel in die middel geplaas
  • Nederlandse filosoof: die pandemie help ons met gesonde korreksie op die lewenstyl: Die oordrewe belangrikheid van die mens.
  • Ons wil hê alles moet oor onsself gaan.
  • Dit is waar op globale terme
  • Dit is waar op individuele vlak.
  • As individue is die belangrikheid van wie ek is… die hart van selfsug en verbruikerskultuur…..
  • Dit is selfs waar oor die planeet.

Ons het bekering nodig oor die ekologie

  • Die planeet is onder te veel druk
  • Die hulpbronne is onder druk
  • Die inperkings wêreldwyd het vir herinner hoe lyk skoon water, skoon lug, minder koolstofdioksied, minder…
  • Ons gebruik te veel
  • Ons lewe lewens wat te vol en te veel is
  • Die hele sisteem wat in die wereld en uiteindelik in ons huise afspeel het bekering nodig

Die boodskap van die Heilige Gees in Handelinge bied die oplossing:

  • Die Gees moet ons van onsself bekeer.
  • Die moelikste deel van hierdie bekering is jouself in die eerste plek as ‘n Christen te sien…..
  • En soos Paulus sê – dan vanuit daardie Christen identiteit te leef en op te tree… IN ALLE SITUASIES

ONS HET DIE GEES NOU MEER AS OOIT NODIG OM TE HERSKEP

  • Ons het nou vir drie aande gepraat oor Handelinge…
  • Oor die Gees… en aspekte van die Gees se werk.

Kom ek deel met jou ‘n paar gedagtes oor wat ek uit hierdie reis vat

  1. Ek dink jy moet op ‘n individuele vlak nadink oor wat jou identiteit is as ‘n Christen en daarvolgens leef.
  • En deel daarvan is om op te hou om jouself in die middel van alles te sit…. maar die evangelie te dien deur nou op ander te fokus 
  1. Ek dink jy moet op ‘n individuele vlak nadink wat jy in hierdie tyd moet doen.
  • Sien skoonheid raak en skep skoonheid.
  • Moenie na die pandemie aangaan soos voor dit tyd nie
  • Raak ontslae
  • Herorganiseer jou besigheid
  • Maak dinge meer vaartbelyn
  • Help skep aan ‘n nuwe normaal
  • Maak minder
  • Skep meer
  1. Ons moet wyer oor die Gees se werk dink as net op individuele vlak
  • Die Gees bring innovasie en lewe
  • Die Gees herstel
  • Die Gees herskep
  • As mense op aarde moet ons nadink oor die ekologie en die planeet
  • Ons moet nadink oor hoe ons ‘n nuwe manier van lewe kan bedink wat sekere goed voorkom in die toekoms….
  • En ons moet onsself vra: waarmee is ons besig?
    • Ons werk ons dood
    • Ons mors en verbruik
    • Ons praat die hele tyd op fone….
  • Selfs die kerk moet ‘n paar vrae vir onsself vrae:
    • Is ons vloeibaar en aanpasbaar genoeg of is ons te top-heavy in infrastruktuur dat ons nie vinnig genoeg op ‘n krisis kan reageer nie?
    • Hoe gaan kerk in die toekoms lyk?
    • Wat moet verander?

Die Gees bring nuwe lewe.

  • Mag jy dit beleef…
  • Mag jy asem haal…

AMEN